Wyrokiem z dn. 12.06.2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu potwierdził prawo do niemieckich zasiłków rodzinnych (Kindergeld) dla obywateli zagranicznych pracujących w Niemczech, których rodziny pozostają w miejscu pochodzenia. Wciąż jednak pojawiają się wątpliwości komu faktycznie świadczenie to będzie przysługiwało.
Aby ustalić czy przysługuje nam Kindergeld należy sobie odpowiedzieć na kilka pytań:
1. Komu należy się Kindergeld
Zgodnie z przepisami niemieckiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§62 EStG) Kindergeld należy się osobom, które:
- mają miejsce zamieszkania na terenie Niemiec (w praktyce przepis ten nie ma zastosowania do zdecydowanej większości naszych klientów), lub
- stale przebywają na terenie Niemiec, np. w związku z wykonywaną pracą (przy czym przez stały pobyt należy rozumieć okres dłuższy niż 6 miesięcy - §9 AO), lub
- przy niespełnieniu warunków 1 i 2 objęte są, na złożony przez siebie wniosek, nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na podstawie §1 ust. 3 EStG
W przypadku małżeństw: nie ma znaczenia, które z rodziców złoży wniosek, choć zazwyczaj składa go rodzic pracujący w Niemczech.
W przypadku osób nie pozostających w związku małżeńskim z drugim rodzicem dziecka (np. po rozwodzie): wniosek powinna złożyć osoba, z którą dziecko mieszka, nawet jeżeli w Niemczech pracuje drugi rodzic (np. rodzice są po rozwodzie, ojciec pracuje w Niemczech, dziecko mieszka z matką w Polsce – wniosek składa matka)
2. Na które dzieci należy się Kindergeld
Najogólniej rzecz ujmując: Kindergeld należy się na dzieci należące do gospodarstwa domowego wnioskodawcy i pozostające na jego utrzymaniu. Zaliczają się do nich:
- dzieci biologiczne
- dzieci przysposobione
- dzieci adoptowane
- dzieci w rodzinie zastępczej
- dzieci współmałżonka zamieszkujące we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą (od dnia ślubu z ich rodzicem)
UWAGA!!!
Zgodnie z interpretacją przepisów stosowaną przez niemieckie urzędy od początku 2023 r. pracownicy oddelegowani nie mają prawa do świadczeń niemieckich, jeżeli w istnieje prawo do świadczenia na dziecko w kraju, w którym to dziecko mieszka. W uproszczeniu: pracownik oddelegowany z firmy polskiej może uzyskać Kindergeld jedynie na pełnoletnie dzieci (ponieważ wtedy kończy się prawo do polskiego świadczenia „500+”), oczywiście o ile dziecko to spełnia pozostałe kryteria, o których można przeczytać poniżej.
3. Czy dzieci spełniające warunki z pkt. 2 są pełnoletnie
Pobieranie Kindergeld na dzieci pełnoletnie (ukończone 18 lat) jest możliwe pod warunkiem spełnienia przynajmniej jednego z poniższych warunków:
- dziecko kontynuuje naukę: nie dłużej niż do 25 roku życia (przy czym należy wziąć jeszcze pod uwagę kwestie omówione w pkt. 4 poniżej), lub
- dziecko jest zarejestrowane jako osoba poszukująca pracy (np. w polskim urzędzie pracy): nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, lub
- dziecko jest niepełnosprawne w stopniu uniemożliwiającym samodzielne utrzymanie, a niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 25 roku życia: bez ograniczeń czasowych
4. Czy pełnoletnie, uczące się dziecko posiada zawód
Jeżeli dziecko pełnoletnie kontynuuje naukę po wcześniejszym uzyskaniu zawodu, a więc:
- ukończyło szkołę branżową z dyplomem potwierdzającym uzyskanie kwalifikacji zawodowych
- posiada dyplom technika
- posiada tytuł inżyniera bądź licencjata